Herinneringsdag

Zittend in mijn luie stoel kijk ik voor de zoveelste keer naar de oorlogsfilm “Saving Private Ryan”. Een weergaloos goede en vooral indrukwekkende film die mij steeds opnieuw meezuigt. Bijna verkrampt zit ik in die stoel, zie de angst van de soldaten, hoor de gebeden, ik zit er zelf bijna middenin. Ik kan er niets aan doen maar ik ga helemaal op in die film, besef wat de troepen indertied hebben mee moeten maken. De hel die losbreekt wanneer de troepen op het Franse strand gezet worden en ogenblikkelijk dienen als voer voor de moordende kogels die spuiten uit de monden van de vijandelijke wapens. Het begin van de film geeft een impressie van de hel die de helden van toen, toen moesten doorstaan en ondergaan.

Vreemd vind ik dan opeens de woorden “hel” en “helden”. Het eerste doet afbreuk aan het tweede. Hel en helden. Ze horen niet bijelkaar en ook weer wel. Of toch niet?

Rare, vragende gedachte in mijn luie stoel. Een vragende gedachte maar geen passend antwoord. Dat krijg je dus als je besluit om na de film een 4-meiverhaal te gaan schrijven. Dus kronkelen gedachten nu heen en weer. Met en over woorden.

Waren het net de woorden “hel” en “helden”, daalt nu opeens het woord “Dodenherdenking” neer. Dodenherdenking? Is dat wel het juiste woord? Je herdenkt toch niet de doden? Je herdenkt het leven van hen, die toen overleden zijn. De herinneringen die nu nog leven zijn pas geboren na het overlijden en houden op die manier de persoon in kwestie levend. Slachtoffers van die barbaarse strijd, zowel burgers als militairen, creëerden bij leven de herinneringen die er nu nog zijn. Voor hun nabestaanden.

Zouden we deze 4e mei niet Herdenkingsdag moeten noemen? Dat de herinneringen worden gekoesterd, opnieuw, maar dan in gedachten, tot leven worden gewekt. Zonder dat akelige “Doden”-woord.

Ik lees deze column na, corrigeer de fouten. Wis een tevele spatie. Laat mijn gedachten vragend gaan. Is het eigenlijk wel belangrijk welke naam deze 4-mei-dag heeft? Waar maak ik mij druk over? Moet ik deze column wel plaatsen? Wat heeft deze column voor nut?

Ik ga de column plaatsen en daarna mij zelf nuttig maken. Dankbaar nuttig. Een eventueel ‘te doen’-lijstje heb ik niet nodig. Ik ga naar de bloemist, voor enkele flinke bossen bloemen. Voor mijn soldaten, mijn helden: Richard in Brunssum en Elmer in Margraten, die, toen zij nog leefden, zich méér dan ontzettend nuttig maakten door zich op te offeren, hun leven te geven voor… óns leven.

Laten wij hun en ál die andere dapperen op 4 mei eren, voor wat zij voor ons gedaan hebben. Toen! Toen zij nog leefden. Dat wij hun, hun heldendaden en hun opofferingen vooral levend houden. In woord, gebaar en/of daad. Zij verdienen het!