IndertiedAlex is de beheerder van onze website Indertied.nl
Sjeng 002.
Deze keer, vanwege het nieuwe jaar, een extra toepasselijke publicatie van een gedicht van Sjeng getiteld “Zalig Nuujaor”.
Sjeng schreef deze stof tot nadenken lang geleden (wie het jaartal weet, mag dit bij mij melden (redactie@indertied.nl).
Voorwoord door Fons Claessens, voorzitter
Nu het jaareinde in zicht is, bedankt het bestuur alle leden, vrijwilligers, donateurs en vrienden, (ook op Facebook en Instagram!) voor de grote steun en waardering die de vereniging in het afgelopen jaar, het oprichtingsjaar van Indertied, heeft ontvangen. Indertied is in slechts enkele maanden tijd gegroeid naar bijna 200 leden, meer dan 600 Facebookleden en 85 Instagramvolgers.
Wie had dat gedacht? Het bestuur in ieder geval niet!
Graag gaan we samen in 2024 verder op zoek naar nog meer mooie verhalen van vreuger en de daarbij behorende foto-, film- en audiomaterialen waaraan jong en oud van Vilt, Terblijt, Berg en Geulhem zoveel sjpas en plezeer beleven.
Het bestuur van Indertied wenst al haar leden, vrijwilligers, sponsoren, donateurs en vrienden een liefdevol en vitaal 2024 toe met veel mooie momenten.
We zien ons snel op een van onze dinsdagse clubavonden in de bieb of tijdens één van onze activiteiten.
Indertied, heel gewoon de gezelligste!
Verrassingen
Verrassing 1
Medio december werden wij verrast met twee volle dozen, inhoudende alle edities van het kwartaalblad Geulrand. Gulle schenker was Maurice Stevens uit Landgraaf. De archivarissen zijn al druk bezig met het digitaliseren van deze gift.
Verrassing 2
Ook in de afgelopen maand december werd Indertied verrast door het Ondernemers Initiatief Berg, Terblijt, Geulhem & Vilt (https://www.ondernemersinitiatiefbtgv.nl/) met een prachtige gift van € 500,–. De blij verraste voorzitter Fons Claessens nam de cheque tijdens de kerstborrel van het Ondernemers Initiatief dankbaar in ontvangst.
Ter informatie
Indertied heeft zich aangesloten bij het Netwerk Digitaal Erfgoed. Deze organisatie wil de digitale erfgoedinformatie beter zichtbaar, bruikbaar en houdbaar maken zodat iedereen de vruchten kan plukken van de digitalisering van de samenleving. In een later stadium komen wij hier nog op terug.
Op de foto heeft een zichtbaar geamuseerde penningmeester Bert van Kan het Manifest Netwerk Digitaal Erfgoed net ondertekend.
Verder bij deze ook een update over een heel belangrijk onderwerp voor onze vereniging. Na presentaties van een 3-tal partijen en diverse daarop volgende toelichtingsgesprekken, zijn we gekomen tot een keuze voor de door Indertied aan te schaffen archiveringssoftware. Dit gaat, voor een startende vereniging als de onze, gepaard met aanzienlijke kosten en verantwoordelijkheden op het gebied van privacy, continuïteit etc. Met betreffende firma hebben we de zeer gedetailleerde contractuele voorwaarden nauwgezet doorgenomen en veelvuldig aangepast alwaar wij dat noodzakelijk vonden. Mondeling zijn we er uit met betreffende firma en we verwachten dat het contract eind januari, begin februari getekend kan worden. Dan zullen we ook de naam van de gekozen firma bekend kunnen maken.
Ledenavond
Ook in 2024 zijn leden van Indertied op dinsdagavond aanwezig in de bibliotheek naast de sporthal. Telkens van 19.00 tot 21.30 uur en te beginnen in 2024 vanaf 9 januari!
Iedereen die geïnteresseerd is in het verleden en oog heeft voor de toekomst van Berg en Terblijt is van harte welkom. De koffie wordt vers gezet!
Tenslotte
En we sluiten Indertiedsjrif af met een nieuwe spreuk van Twan Leesens.
Noe ‘t jaor op zien eind aan geit
weit tot “Indertied” besjteit
Alle goods ich uch kin winsje
Dank veur foto’s of printsje
Sjeng 001
Onderstaand het eerste gedicht van Sjeng Rouvroije welk wij publiceren. Hij schreef dit gedicht uit eerbied voor de majestueuze Lindeboom in zijn voortuin gelegen aan de kruising Rijksweg-Sibberweg-Geulgracht te Vilt.
Dit gedicht stond ook in het gedachtenisprentje ter gelegenheid van het overlijden van Sjeng op 17 juli 2011. Met daarbij de boodschap van zijn dochter en haar gezin: “In dit gedichske wat pap lang gelee haet gemaak, kinne veer haom hieëlemaol trök”.
De boum op Vilt
Zoa gruëtsj wie eine pauw, sjteiste in de kou.
Zoa kaal wie ein loes, besjermste oos hoes.
‘n Kroan wie eine bösj, zoa gezond wie eine vösj.
‘n Keizerlijke sjtam, zoa oud wie Abraham.
Doe wëts vaöl van Vilt, haste mich verteld.
Ich versjtaon dien taal, wie dat is égaal.
Op ’t veurjaor dan sjprinkste, in de zomer dan zingste.
Op ’t naojaor humeurig, in de winter treurig.
Es dien blaar gaon valle, huër ich dich kalle.
Doe groms wie eine baer en sjuls op ’t waer.
Toch blief ich bie uch in leef en in leid.
Tot ’t op eine goowe kieër neet mieë geit.
*Sjeng schreef vanuit zijn hart en niet vanuit de behoefte grammaticaal perfect te voldoen aan het Berg en Terblijtse dialect. Indertied vindt het belangrijk exact te publiceren op de wijze zoals Sjeng zijn gevoelens aan het papier toevertrouwde.
Voorwoord van de hand van Alex Duijzings, bestuurslid
Gooje tied,
“Sjei mig oet euver dèh gooje ouwe tied”, zei mijn schoonvader Johan Noben altijd. “Veer sjravelde ós kapot um broad op de plank te hubbe”.
Hij had een 6-daagse werkweek op het “seinhoes van de koel” in Hoensbroek waar hij met de bromfiets naar toe ging. Zomer en winter. Hij had 6 verlofdagen per jaar, welke hij opnam als het fruit rijp was en hij zich iets kon bijverdienen met “plökke”. Daarnaast hield hij aan huis ook nog eens 250 varkens voor de slacht. Die moesten ‘s morgens voor hij vertrok en ‘s avonds wanneer hij weer thuiskwam, nog verzorgd worden. Ik zou waarachtig niet met hem hebben willen ruilen.
Zelf werd ik geboren in 1962 en heb dus een groot deel van de nog steeds voortschrijdende technische vooruitgang en de automatisering van de dagelijkse bezigheden meegemaakt. Een steeds welvarender leven tot nu toe.
Maar… slaan we inmiddels niet door in ons jachtige bestaan en beseffen we te weinig dat welvaart niet het synoniem is van welzijn. Er zijn steeds meer mensen met een burn-out of jongeren die zelfs niet meer willen. Langzaam beseffen steeds meer mensen dat de “gooje ouwe tied” – die van voor de 24/7-bereikbaarheid en de knop continue op “ON” – misschien zo slecht nog niet was.
Ik ben van nature geen pessimist maar heb toch echt wel grote twijfel of er nog een weg terug is. Als ik in de toekomst zou kunnen kijken, zou ik willen weten of de huidige jeugdige generatie over pakweg 50 jaren op “hunne tied” terugkijkt met dezelfde gedachte als Johan Noben: “Sjei mig oet euver dèh gooje ouwe tied”. Ik zou het hun zeker wel gunnen want dat zou, mijn inziens, betekenen dat de mensheid op tijd tot inkeer zou zijn gekomen en de steeds grotere technische mogelijkheden eendrachtig zouden zijn ingezet om niet de welvaart maar het welzijn in de wereld te verbeteren.
Ik hoop het echt van harte! Echter ben ik bang dat men tegen die tijd tot de conclusie komt dat de “ouwe tied” van Johan, qua welzijn, beter was dan de “tied” waarin zijn kleinzoon Sander-Johan op de aardbol zal zijn geweest.
En ik…….? Ik prijs me gelukkig dat ik in de “gooje tied” ertussenin leefde.
Lèèsplengske
Een (eerste) Berg en Terbliets Lèèsplengske is in de maak met tekeningen van Giel Duijzings en samengesteld door Werner Kreutzer. Als preview onderstaande tekening. Mag jij het bijbehorende Berg en Terblijtse woord raden ….. (oplossing onderaan deze Indertiedsjrif)
Sjeng Rouvroije
Een van Vilts bekendste en betekenisvolste personen was Sjeng Rouvroye. Naast verenigingsman in hart en nieren was Sjeng regionaal bekend vanwege zijn in dialect geschreven toneelstukken, gedichten, liedteksten en proza. Wij zijn voornemens maandelijks een van deze pareltjes te publiceren op onze website. Medio december zal het eerste pareltje verschijnen. Mochten hierover vragen zijn of ben je in het bezit van materiaal van Sjengs hand, dan kun je reageren via https://www.indertied.nl/contact/ of door rechtstreeks contact op te nemen met Alex Duijzings (06-27058379 ná 19:00 uur)
Tentoonstelling
Onze eerste tentoonstelling staat gepland en krijgt steeds meer gestalte. Voor de volgende onderwerpen zoeken we mensen die mee willen duiken in het verleden van:
Heb je interessante foto’s, berichten, verhalen? Meld je dan aan op de dinsdagavonden tussen 19.00 uur en 21.30 uur in de bibliotheek naast de sporthal. Oók pakjesavond (5 december) zijn we er.
De Berg en Terblietse vlag
Nog op zoek naar een origineel Sinterklaas- of kerstcadeau? Verras je dierbare(n) met de vlag van Berg en Terblijt! Bestellen is mogelijk via https://www.indertied.nl/contact/
Het vlaggenprotocol voor 2024: 27 april (koningsdag) 5 mei (nationale Bevrijdingsdag) 7 t/m 11 augustus (Heuvelland4daagse) 13 en 14 september (Bevrijdingsdagen Vilt, Terblijt, Berg en Geulhem) en bij persoonlijke feestelijkheden zoals verjaardagen, huwelijksjubilea, geslaagd voor een examen en bij iedere gelegenheid die de vlaggeneigenaar vlagwaardig vindt…
Werkgroep Burgerschap
Een werkgroep van vier docenten is lesmateriaal aan het ontwikkelen voor Burgerschap. Ben je docent (geweest) of heb je affiniteit met onderwijs, meld je dan aan.
Henriëtte Mulders, Ravie In de Braekt, Leon Molin en Armand Houben heten je van harte welkom! We zijn ook naarstig op zoek naar een grafisch vormgever om het projectenboek te ontwerpen/vorm te geven.
Interessant bericht?
Mocht je zelf iets interessants in/op Indertiedsjrif willen vermelden, aarzel niet en stuur een berichtje naar: info@indertied.nl
Oplossing lèèsplengske
Neen, ‘hèk’ is fout! Het moet ‘breer’ zijn).
Tot slot
Wilt geer get van de gesjiedenis kwiet, dink dan ins aan “Indertied” -Twan Leesens
De secretaris beweert …
Het verleden is als een zwembad, je duikt er met plezier in
Beste lezer,
De tweede Indertiedsjrif is alweer een feit. Het ledenaantal groeit gestaag, een bewijs dat het Berg en Terblietse verleden leeft. Voeg dat bij het heden en het hele dorp, de hele gemeenschap komt in de nakende toekomst weer helemaal tot leven, tot kleurige bloei.
Ik verwijs voor alle nieuwtjes en feitjes naar onderstaande Indertiedsjrif en heb je vragen, stuur ze via ons contactformulier https://www.indertied.nl/contact/ .
Enne … je bent altijd en nog steeds welkom op onze activiteitenavond, iedere dinsdag in de bieb aan de Valkenburgerstraat (naast de sporthal) of anders
tijdens een van onze andere, toekomstige activiteiten!
Veer zeen ós,
Edmond Ackermans
Nieuws van de werkgroepen
De werkgroep ‘Archief’ begint vorm te krijgen maar is nog altijd naarstig op zoek naar vrijwilligers die affiniteit hebben met zowel analoge als digitale archivering. Aanmelden kan via het e-mailadres: info@indertied.nl .
Verder …
rondleiding door de Geulhemmergroeve.
Donderdag 5 oktober jl. kreeg groep 6 van de OBS Berg een rondleiding door de Geulhemmergroeve. Gids en deskundige groevoloog Franske Bergsteyn leidde de groep door de gangen en gaf op zijn eigen, karakteristieke wijze uitleg over het reilen en zeilen in de groeve. De leerlingen waren enthousiast en voor een eerste keer was het een geslaagde ochtend. Enkele reacties van leerlingen:
Sterre
Het was leuk en interessant. Knap dat Frankse nog zoveel er vanaf weet. Cool dat hij in de groeve woont.
Kay
In het begin was het spannend, daarna vond ik het heel leuk. Het was mooi om te zien hoe alles gemaakt is. Ik zou er graag nog eens heen willen.
Mirthe
Ik vond het heel leuk dat dit voor ons is geregeld. Het was een interessant verhaal over hoe het vroeger was.
Yves
De verhalen over vroeger waren erg leuk. Ook om de gereedschappen van vroeger te zien. Niet iedereen vond het even leuk om in het donker te lopen, maar ik vond dat niet erg.
Lenne
Het was spannend, maar ook gaaf om te zien wat er allemaal in de groeve is. De uitleg van Frankse was interessant.
Bas
In het donker lopen was grappig, omdat sommige kinderen een beetje bang werden. Ook vond ik het leuk dat Frankse mijn familie heel goed kent.
Muziekgezelschap
Zondag 5 november 2023 gaat Berg en Terblijt truk in de tied. Die dag om 14.30 uur maakt het muziekgezelschap, voorheen harmonie Concordia, een doorstart en doe dit middels een concert in de Geulhemmermolen.
Vlaggenprotocol 2024.
De vlag van Berg en Terblijt gaan we zeker uithangen op:
Nog meer vlaggennieuws.
Op 15 oktober 2023 wapperde de vlag voor de eerste keer op de Wippertse Heide. Toeval of niet, het eerste elftal boekte haar eerste overwinning van het seizoen.
En nog meer vlaggennieuws.
De Berg en Terblietse vlag is zelfs doorgedrongen tot het centrum van Valkenburg.
Wis dich dat …
… in Vilt een groep enthousiastelingen is begonnen met een inventarisatie van mogelijke projecten en daadwerkelijk gestart is met de uitwerking van de eerste projecten.
… dat andere personen uit Vilt die meer willen weten over Indertied terecht kunnen bij Alex Duijzings (of uiteraard andere leden van het bestuur).
… de scanner ten behoeve van het digitale archief besteld is en op zeer korte termijn geleverd gaat worden.
… wanneer je zelf iets interessants zou willen vermelden in Indertiedsjrif, dat dat kan. Stuur dan een berichtje: info@indertied.nl en wanneer het bericht de toets der kritiek doorstaat, dit vermeld zal worden.
… wij inmiddels meer dan 200 leden hebben kunnen verwelkomen in onze vereniging.
… De Facebookpagina inmiddels meer dan 500 Facebookleden telt.
… Indertied ook actief is op Instagram en daar al heel wat toegezonden foto’s heeft geplaatst.
… medio november de contributieberichten via de e-mail verzonden gaan worden.
… de contributie voor leden vanaf 25 jaar voor 2024 € 12,– bedraagt.
… Leden, jonger dan 25 jaar, van contributiebetaling zijn vrijgesteld.
… De volgende Indertiedsjrif rond 1 december gepubliceerd wordt.
Tot slot:
‘Sjtaot sjtil bie wat oats waor
Eederen daag jaor nao jaor’
(Twan Leesens)
De voorzitter schrijft …
Met kennis van het verleden beleef je nog meer de toekomst.
Geachte lezer,
Hier is-ie dan: onze eerste Indertiedsjrif. Een nieuwsbrief die je op de hoogte gaat houden van het reilen en zeilen van Indertied. Het is me een waar genoegen dit eerste openingswoord te mogen schrijven.
Allereerst dank aan zij die zich nu al ingeschreven hebben als lid. We zijn de honderdledengrens inmiddels al gepasseerd! Dit had ik nooit durven dromen.
Samen gaan we ervoor zorgen dat er veel materiaal over de kernen Vilt, Terblijt, Berg en Geulhem verzameld en de opgedane kennis uitgewisseld wordt.
Ik hoop je snel te ontmoeten op onze activiteitenavond, iedere dinsdag in de bieb aan de Valkenburgerstraat (naast de sporthal) of anders tijdens een van onze andere, toekomstige activiteiten!
Fons Claessens
Nieuws van de werkgroepen
De werkgroep ‘Dialect’ heeft o.a. als speerpunt het Berg en Terblijtse dialect onder de aandacht te brengen.
Deze werkgroep, bestaande uit Giel Duijzings, Werner Kreutzer, Jack Reiss, Bert Reumers en Edmond Ackermans, heeft bij een eerste bijeenkomst gekeken naar hoe het Bergse dialect onderwerp van gesprek zou kunnen zijn, thuis aan iedere keukentafel. Het idee werd geopperd en gelijk ook omarmd om ‘laesplengskes’ te gaan ontwerpen in de vorm van placemats.
De eerste serie zal gaan bestaan uit acht versies van ieder vijftien woorden. Woorden die ongetwijfeld een plekje krijgen op die placemats zijn bijvoorbeeld sjmoutwörmke, breer, aomzeik, riesjtartel en patsj.
Giel heeft de nobele taak op zich genomen om de illustraties, die horen bij de dialectwoorden, te schetsen.
De werkgroep ‘Educatie’ heeft zijn eerste activiteit al op donderdag 5 oktober aanstaande. In nauwe samenwerking met Stichting “De Rotswoning” wordt er voor de leerlingen van groep 6 van de OBS Berg in de Geulhemmergroeve in Geulhem een interessante rondleiding verzorgd.
De werkgroep ‘Communicatie’ onderhoudt inmiddels een Facebook- en een Instagrampagina. Om andere – op Berg en Terblijt betrekking hebbende – pagina’s niet in het vaarwater te zitten, worden plaatjes van Berg en Terblijt alleen op de Instagramsite geplaatst. Op beide pagina’s worden géén teksten of foto’s geplaatst die door de werkgroep aangemerkt zouden kunnen worden als reclame.
Mocht je al over foto’s in digitale vorm beschikken en wil je die ter beschikking van Indertied stellen dan kan je die mailen naar info@indertied.nl.
De werkgroep ‘Archief’ begint vorm te krijgen maar is nog altijd naarstig op zoek naar vrijwilligers die affiniteit hebben met zowel analoge als digitale archivering. Aanmelden kan via het e-mailadres: info@indertied.nl.
Verder …
houdt Indertied iedere dinsdag, van 19.00 uur tot 21.30 uur, een verenigingsavond in de bibliotheek naast de sporthal. Tijdens die avonden kun je je ook inschrijven als lid. Je bent sowieso altijd welkom met foto- en/of filmmateriaal en natuurlijk ook om het al aanwezige archiefmateriaal te bekijken en te bespreken aan de lange keuveltafel.
***
waren Betsy en Wim Bergsteyn uit Geulhem op 13 en 14 september de eersten die de vlag van Berg en Terblijt lieten zwaaien. Beide dagen was het 79 jaar geleden dat Vilt, Terblijt, Berg en Geulhem bevrijd werden.
Wis dich dat …