Je scande zojuist de QR-code op het Indertied informatiebord bij de locatie ‘Mergelstaete’. Op deze pagina vind je allerlei aanvullende informatie over deze locatie.
Lambèr Gies
Dit pand werd in de volksmond “Lambèr Gies” genoemd naar één van de eerste uitbaters.
Het pand is in 1908 gebouwd door Mathieu Claessens als café met woonhuis. Hij breidde het pand uit met een concertzaal. In 1929 verkocht hij het pand aan Lambèr Geijselaers die caféhouder was in het Beervat in de Grotestraat. In 1943 kocht dochter Mia Geijselaers het pand van vader en voerde samen met haar man Albert Geurten de zaak. Vader Lambèr trok in bij het gezin en woonde boven het café, evenals Paul, broer van Mia. De kinderen Lambert en Lena Geurten groeiden er op.
Boven het café werden 7 kamers verhuurd, soms aan hele gezinnen en aan pensiongasten. Onder de bühne van de zaal waren 3 kamers die eerst als omkleedruimtes voor het toneel gebruikt werden en nadien eveneens verhuurd werden. Aan de voorzijde van het pand onder een afdak was een kleine veranda met vensters ingericht als terras.
Nadat Mia en Albert stopten als zaalhouder verhuurden zij het pand aan de Leeuw brouwerij, die het weer onderverhuurde aan zaalhouders Sjef en Gerda Meertens en daarna Hub en Elly van Kan.
Overzicht zaalhouders:
- Mathieu Claessens: vanaf 1908 tot 1929
- Lambèr Geijselaers: vanaf 1929 tot 1943
- Mia Geijselaers – Albert Geurten: vanaf 1943 tot 1975
- Sjef en Gerda Meertens: vanaf 1975 tot 1984
- Hub en Elly van Kan: vanaf 1984 tot 1985
Daarna volgden enkele jaren leegstand, waarna het pand in 1989 werd verkocht aan de familie Geven-Moonen. In 1994 kocht Woningvereniging Berg en Terblijt het pand en verbouwde het in 1996 tot het huidige appartementencomplex.
In de gloriejaren van zaal “Lambèr Gies” werden allerlei activiteiten ondernomen zoals:
- Filmvoorstellingen voor Verbond voor Veilig Verkeer en jaarlijks een journaal van Bergse gebeurtenissen zoals wielerwedstrijden, processie, sportwedstrijden, jongveekeuring en kindheidsoptocht voor scholen en volwassenen (smalbeeld film) en film Dorus (Tom Manders)
- Toneelvoorstellingen
- Postduivententoonstellingen van verenigingen Berg en Dal (Berg) en De Witpen (Vilt)
- Carnaval: bloemenkoningin, balavond, prinsenproclamatie, auwwieverbal, talentenshow
- Balavonden
- Kienavonden
- Cabaretprogramma
- Expositie kunstschilder Lei Molin
- Huwelijksfeesten
- Windbukswedstrijden
- Bonte avonden met Bergse humor, zangkunst en muziekkunst door Bergse kleinkunstenaars
- Algemene ledenvergaderingen van diverse verenigingen
- Driekoningen met Koninkskoek
- Kampioensrecepties voetbal R.K.V.V. Be Quick, nadien R.K.V.V. Berg, toen S.V. Berg’68 en nu V.V. Berg ’28 geheten en handbalvereniging Be Quick
- Openbare verkopen van gekapt hout van bomen en uit houtopslag alsmede veldvruchten (granen), koeien, ploegen, kruiwagens, hondenkarren, gereedschappen maar ook van woningen en gronden
- Sinterklaas met zwarte pieten
- Trainingen voetbal met trainer Paul (Pol) den Hoed en zitvoetbal door Jef Claessens
- Bekende orkesten trio John Wessels, Johnny Blenco (Jef Vriezelaar) en duo de Boer -Stoffels
- Speurtochten en droppings
Kachelpijp en jukebox
Karakteristiek voor het interieur was een kachel die in de zaal stond en waarvan de pijp meters lang aan het plafond hing en zijn uitweg vond achterin de zaal. Bij de polonaise werd er heel handig om de pijp en de kachel heen gedanst.
Naast de ingang stond een jukebox met 45-toeren plaatjes. Voor een kwartje had je keuze uit vele plaatjes, waarop driftig gedanst werd.
Toneel
Toneelvoorstellingen werden aanvankelijk uitgevoerd door lokale amateurtoneelverenigingen samen met de plaatselijke harmonieën. Naast optredens van De Vriendenkring uit Vilt, voortgekomen uit de Viltse Harmonie Amicitia, waren er in de jaren ’20 tot midden jaren ’50 optredens van toneelvereniging Ons Genoegen die verbonden was aan de Bergse Harmonie Concordia.
In de jaren ’20 en ’30 waren historische drama’s erg in trek waarbij veel aandacht was voor decor, rekwisieten en kleding. Christelijke scenes met kruisridders en Romeinen maar ook kluchten in het dialect waren populair. Midden dertiger jaren en na de tweede wereldoorlog kwamen Vlaamse en Hollandse blijspelen op, zoals “Truusje Meier” en “Bij heer nonkel”.
Zittend van links naar rechts:
Sjeng Kools, Sjeng in de Braekt, Pol Cabo, Harie Geijselaers (sjoester en kapper), Sjeng Raeven, August Ubaghs
Staand van links naar rechts:
Pierre Leveau, Jef Ackermans, Jos van Kan, Sjeng Claessens, Mathieu Schols, Hubert Essers, Lei Raeven (regisseur)
Staand van links naar rechts:
Jef Ubags (hoofd der school, souffleur), Sjeng van Kan, Pol Cabo, Liza Schols-Claessens, Fina Blom-Geijselaers, Harie Geijselaers (sjoester en kapper), Casper Gilissen, Guus Ubags en centraal Heer nonkel Herman Pluymaekers
Ook waren er optredens van Beroepstoneel Limburg en daarna Speelgroep Limburg, voorlopers van de huidige Toneelgroep Maastricht.
In de periode 1905-1932 was er in Berg en Terblijt nog een andere (concurrerende) toneelvereniging actief met de naam Vereenigde Vrienden, haar voorstellingen werden echter elders opgevoerd.
Pas na WO II werd door de kerk toegestaan dat ook dames toneel speelden, tot die tijd speelden mannen de vrouwenrollen. De eerste dames die optraden waren Liza Schols-Claessens, Fina Blom-Geijselaers en Bertha Royen.
Muziek
De zaal was vele jaren verenigingslokaal van Harmonie Concordia met uitzondering van een korte periode na WO II toen zaal Bovens aan de Rijksweg in gebruik was. Naast repetities en concerten waren er talentenjachten, voordrachten en duettenwedstrijden. Naast de zaal werd regelmatig een weideconcert gehouden.
Carnaval
Voor de in 1957 opgerichte carnavalsvereniging C.V. de Spoetnikkers was deze zaal met bühne een plek voor haar terugkerend programma: prinsenproclamatie, bal en zitting met buut.
Sport
Ook de plaatselijke sportverenigingen voetbalclub V.V. Berg ’28 en haar rechtsvoorgangers alsmede de handbalvereniging Be Quick vierden hier hun jubilea.
En regelmatig waren er bijeenkomsten van de postduiven vereniging Berg en Dal.
Verhuur kamers in de voormalige omkleedruimtes van de toneelclub
Achter de zaal onder de bühne waren omkleedruimtes voor toneelspelers. Toen de toneelvereniging stopte met spelen werden deze kamers door Lambèr en nadien Mia en Albert Geurten verhuurd.
De familie Coenen-Frissen woonde er een tijdje, in 1934 werd zoon Sjir geboren. Sjir Coenen bezocht daarna nog jarenlang Lambèr Gies als muzikant van Harmonie Concordia. Ook woonde hier tijdelijk onder de bühne Frans en Marieke In de Braekt-Purnot.
In de jaren ’60 woonden hier Sjeng en Mien Budé-Van Golde, de latere eigenaars van café Budé aan de Rijksweg tegenover de kerk.
Woningvereniging Berg en Terblijt is opgericht 3 december 1949 met als doel sociale huisvesting in de kernen van de voormalige gemeente Berg en Terblijt. In 2014 werd de rechtspersoon Woningvereniging Berg en Terblijt omgezet in Woningstichting Berg en Terblijt.
Per 1 januari 2026 is Woningstichting Berg en Terblijt gefuseerd met Woningstichting Servatius te Maastricht waarmee het woningbestand van ±300 verhuureenheden, gelegen in de kernen Vilt en Berg, is overgedragen.
Mergelstaete was het eerste grote appartementencomplex dat Woningstichting Berg en Terblijt realiseerde. Het complex biedt plaats aan 10 appartementen. Het complex is in 2025 Mergelstaete genoemd, met een verwijzing naar de mergel bouwsteen uit de nabij gelegen Geulhemmergroeve.
Verantwoording
- Foto’s: Lena en Hub Lardinois-Geurten en Jack Reiss
- Concept en teksten informatiebord: Vereniging Indertied
- Uitvoering en bijdrage informatiebord: Woningstichting Berg en Terblijt